QUY ĐỊNH
Về việc kiểm soát, xử lý hành vi đạo văn, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các sản phẩm học thuật tại Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
(Kèm theo Quyết định số:4002 /QĐ-ĐHKT-NCPTGKTC, ngày 18 tháng 12 năm 2025 của Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh)
Điều 1. Mục đích, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
- Quy định này quy định về việc quản lý, kiểm soát và xử lý hành vi đạo văn; việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học thuật nhằm đảm bảo liêm chính, minh bạch và trách nhiệm học thuật tại Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH).
- Quy định này áp dụng đối với viên chức, người lao động, người học, giảng viên thỉnh giảng và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và học thuật tại UEH.
- Sản phẩm học thuật trong phạm vi điều chỉnh của Quy định bao gồm, nhưng không giới hạn: bài báo khoa học, báo cáo nghiên cứu khoa học, bài tham luận tại hội thảo, khóa luận tốt nghiệp, đề án tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ, bài tập, tiểu luận, chuyên đề và các dạng sản phẩm học thuật khác do UEH quy định hoặc công nhận.
Điều 2. Nhận diện và xác định hành vi đạo văn
- Khái niệm đạo văn
Đạo văn là hành vi sử dụng trực tiếp hoặc gián tiếp, toàn bộ hoặc một phần ý tưởng, dữ liệu, ngôn từ, hình ảnh, mô hình, sản phẩm học thuật của người khác mà không ghi nhận, trích dẫn hoặc chú thích phù hợp; hoặc tái sử dụng sản phẩm học thuật của chính mình (tự đạo văn) mà không nêu rõ nguồn gốc và tình trạng công bố.
- Tỷ lệ tương đồng học thuật
Tỷ lệ tương đồng học thuật là tỷ lệ phần trăm nội dung trùng lặp trong sản phẩm học thuật được xác định bằng phần mềm hỗ trợ (Turnitin hoặc các công cụ kiểm tra đạo văn có chức năng so sánh với cơ sở dữ liệu học thuật rộng và cho phép phân tích chi tiết mức độ trùng lặp, được UEH phê duyệt sử dụng). Tỷ lệ tương đồng không phải là căn cứ duy nhất để kết luận đạo văn; việc đánh giá phải dựa trên xem xét chuyên môn của đơn vị quản lý, giảng viên hoặc hội đồng có thẩm quyền.
- Các dấu hiệu của hành vi đạo văn hoặc vi phạm liêm chính học thuật
Sản phẩm học thuật có thể xem là có dấu hiệu vi phạm nếu có ít nhất một trong các biểu hiện sau:
a) Dấu hiệu định lượng từ phần mềm kiểm tra
– Có tỷ lệ tương đồng từ 20% trở lên (không tính phần: trích dẫn, danh mục tài liệu tham khảo, phần mô tả phương pháp mang tính lặp lại và phổ biến trong chuyên ngành, các thuật ngữ chuyên ngành, tiêu chuẩn kỹ thuật, trích dẫn văn bản quy phạm pháp luật, tên riêng không thể thay thế).
b) Sử dụng sản phẩm của người khác mà không ghi nguồn
– Sao chép nguyên văn nội dung mà không ghi nguồn hoặc không trích dẫn.
– Ghép nhiều đoạn từ các nguồn khác nhau mà không ghi nguồn hoặc không trích dẫn.
– Dịch tài liệu từ ngôn ngữ khác mà không ghi nguồn.
– Sử dụng ý tưởng, dữ liệu, mô hình của người khác mà không ghi nguồn.
– Thay đổi từ ngữ nhưng giữ nguyên ý tưởng mà không ghi nguồn.
– Sao chép nội dung từ Internet hoặc tài liệu công khai hoặc không công khai mà không ghi nguồn hoặc không trích dẫn.
c) Tự đạo văn
– Tái sử dụng nội dung đã nộp hoặc đã công bố trước đó mà không trích dẫn hoặc nêu rõ nguồn gốc.
– Công bố lại sản phẩm khoa học cũ mà không chỉ rõ nguồn gốc và tình trạng công bố.
d) Lỗi trích dẫn và ghi nguồn (vi phạm quy tắc trích dẫn và liêm chính học thuật)
– Trích dẫn sai, không đầy đủ hoặc sai định dạng nghiêm trọng.
– Liệt kê tài liệu tham khảo nhưng không sử dụng trong nội dung bài viết.
– Ghi sai nguồn, ghi nguồn không tồn tại hoặc không thể kiểm chứng.
– Sử dụng dữ liệu nghiên cứu của người khác mà không ghi nguồn hoặc không trích dẫn.
Điều 3. Phát hiện và xử lý hành vi đạo văn
1. UEH sử dụng phần mềm Turnitin và/hoặc công cụ tương đương để phát hiện tỷ lệ tương đồng học thuật trong các sản phẩm học thuật. Kết quả tỷ lệ tương đồng chỉ mang tính tham khảo, hỗ trợ, không tự động kết luận là đạo văn. Việc kết luận dựa trên xem xét bối cảnh, phạm vi, tính chất nội dung trùng lặp, ý chí của người thực hiện và các chứng cứ liên quan. Việc đánh giá do giảng viên phụ trách/người hướng dẫn hoặc hội đồng/đơn vị có thẩm quyền thực hiện theo quy trình được UEH quy định.
2. Xử lý hành vi đạo văn
2.1 Nguyên tắc xử lý hành vi đạo văn
Việc xử lý được căn cứ trên mức độ nghiêm trọng, tính lặp lại và động cơ của hành vi:
– Đối với các hành vi có tính chất chiếm đoạt nội dung, cố ý gian lận học thuật, xử lý theo hướng kỷ luật học thuật nghiêm khắc theo quy định hiện hành của UEH và pháp luật có liên quan.
– Đối với lỗi kỹ thuật hoặc sơ suất trong ghi nguồn, trích dẫn không đầy đủ, có thể được xem xét yêu cầu chỉnh sửa mà không xử phạt nếu không có dấu hiệu gian lận.
2.2 Đối với khóa luận, đề án tốt nghiệp, luận văn, luận án
a) Trước khi bảo vệ:
Khi phát hiện có dấu hiệu đạo văn, người học phải chỉnh sửa, bổ sung và khắc phục theo yêu cầu của giảng viên hướng dẫn hoặc đơn vị quản lý.
b) Trong khi bảo vệ:
Nếu Hội đồng đánh giá luận văn/luận án phát hiện hành vi đạo văn, chủ tịch hội đồng quyết định luận văn/luận án không đạt, người học phải chỉnh sửa lại sản phẩm và khắc phục lỗi đạo văn theo quy định của chương trình.
c) Sau bảo vệ:
Sau khi đã bảo vệ, nếu có phát hiện lỗi đạo văn, tác giả chịu trách nhiệm theo các quy định của UEH và pháp luật hiện hành.
2.3 Đối với các bài kiểm tra, bài tập, tiểu luận và các bài khác thuộc các học phần
a) Khi bị phát hiện vi phạm lần đầu, người học phải chỉnh sửa và nộp lại bài theo yêu cầu của giảng viên;
b) Sau khi đã chỉnh sửa, người học nộp lại bài nhưng vẫn vi phạm lỗi đạo văn thì giảng viên phụ trách học phần lập biên bản/thông báo chuyển về đơn vị quản lý để xử lý tùy theo mức độ vi phạm quy định tại Phụ lục 3.
2.4 Đối với sản phẩm học thuật của viên chức, người lao động, giảng viên thỉnh giảng của UEH:
a) Trước khi nghiệm thu/công bố:
Khi phát hiện vi phạm lỗi đạo văn, tác giả phải chỉnh sửa và khắc phục lỗi;
b) Sau khi chỉnh sửa nhưng vẫn vi phạm: sản phẩm không được công nhận, không được nghiệm thu và không được sử dụng trong bất kỳ hoạt động chuyên môn nào tại UEH.
c) Sau nghiệm thu, công bố, phát hành:
Nếu phát hiện vi phạm đạo văn, tác giả phải chịu trách nhiệm theo quy định của UEH và pháp luật hiện hành; đồng thời thực hiện các nghĩa vụ liên quan như báo cáo đơn vị phát hành, rút bài, cải chính hoặc thu hồi (nếu có nhu cầu).
Điều 4. Sử dụng AI trong học thuật
1. Trong Quy định này, trí tuệ nhân tạo (AI) được hiểu là các công cụ, hệ thống hoặc thuật toán có khả năng tạo, phân tích hoặc xử lý nội dung hỗ trợ hoạt động học thuật. AI được xem là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm tư duy, phân tích và sáng tạo của tác giả. AI trong học thuật được phân loại thành hai nhóm chính: (1) AI hỗ trợ (Assistive AI), là các công cụ hoặc tính năng sử dụng AI để hỗ trợ kỹ thuật như chỉnh lỗi ngôn ngữ, kiểm tra chính tả, ngữ pháp, dịch thuật hoặc đề xuất cấu trúc câu, bao gồm nhưng không giới hạn ở Google Translate, Grammarly, chức năng kiểm lỗi ngữ pháp của phần mềm soạn thảo văn bản (như MS Word) và (2) AI tạo sinh (Generative AI), là các hệ thống có khả năng tự tạo nội dung mới như văn bản, mã lệnh, hình ảnh, luận điểm hoặc cấu trúc học thuật theo yêu cầu người dùng, ví dụ: ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot và các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) khác.
2. Viên chức, người lao động, người học, giảng viên thỉnh giảng và các cá nhân, tổ chức khác có tham gia hoạt động học thuật tại UEH được sử dụng AI để hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và học tập tại UEH trên cơ sở tuân thủ các nguyên tắc sau:
– Minh bạch: ghi rõ công cụ AI tạo sinh đã sử dụng, mục đích sử dụng (tóm tắt, dịch thuật, tạo hình, viết mã v.v.) và những nội dung có sự hỗ trợ của AI tạo sinh trong sản phẩm học thuật. Việc khai báo cần thực hiện theo chuẩn, ví dụ: Trong phần Acknowledgement hoặc Phương pháp nghiên cứu ghi: “Một phần nội dung của sản phẩm này được hỗ trợ bởi ChatGPT (phiên bản …), sử dụng cho mục đích tóm tắt tài liệu/tham khảo ý tưởng/ngôn ngữ.”
– Trung thực và trách nhiệm: tác giả chịu trách nhiệm về tính chính xác, độ tin cậy, chất lượng và liêm chính học thuật của những nội dung được AI cung cấp.
– Tôn trọng quyền riêng tư, sở hữu trí tuệ và bảo mật dữ liệu: không cung cấp cho AI dữ liệu cá nhân, dữ liệu mật, thông tin chưa công bố hoặc dữ liệu nghiên cứu nội bộ của UEH hoặc đối tác nếu chưa được phép.
– Không lạm dụng: không sử dụng AI để thay thế nhiệm vụ học thuật mà người học hoặc giảng viên phải tự thực hiện. AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Khuyến khích người học và giảng viên sử dụng có trách nhiệm và không phụ thuộc hoàn toàn vào công cụ.
– Đối với AI hỗ trợ, không bắt buộc thông báo nếu chỉ sử dụng để kiểm tra ngôn ngữ, chỉnh lỗi chính tả, ngữ pháp hoặc dịch thuật trực tiếp không mang tính sáng tạo nội dung.
3. Những hành vi bị xem là vi phạm quy tắc sử dụng AI trong học thuật:
a) Sử dụng nội dung do AI tạo ra nhưng không thông báo hoặc thông báo không đầy đủ việc sử dụng công cụ, phạm vi và vai trò của AI.
b) Sử dụng AI để tạo ra nội dung nhưng không kiểm tra, xác nhận nguồn hoặc độ chính xác.
c) Sử dụng AI để tạo ra toàn bộ hoặc phần lớn nội dung sản phẩm học thuật mà không có sự đóng góp đáng kể, thực chất và sáng tạo của tác giả.
d) Sử dụng AI để gian lận trong bài kiểm tra, bài thi.
e) Sử dụng AI để tạo dữ liệu giả hoặc làm sai lệch dữ liệu gốc.
f) Sử dụng AI để tạo trích dẫn giả hoặc tài liệu tham khảo không tồn tại.
g) Sử dụng AI trong những trường hợp UEH, giảng viên hoặc hội đồng chuyên môn quy định là không được phép.
h) Sử dụng AI để xử lý dữ liệu nhạy cảm bao gồm dữ liệu cá nhân, dữ liệu tài chính, dữ liệu kinh doanh nội bộ, dữ liệu chưa công bố hoặc dữ liệu mà tác giả không có quyền cung cấp cho bên thứ ba hoặc sử dụng trái phép dữ liệu của người khác.
Điều 5. Phát hiện và xử lý vi phạm sử dụng AI trong học thuật
1. Việc phát hiện và đánh giá vi phạm sử dụng AI trong học thuật do giảng viên phụ trách/người hướng dẫn hoặc hội đồng/đơn vị có thẩm quyền thực hiện, trên cơ sở xem xét các yếu tố: mức độ sử dụng AI, vai trò của AI trong sản phẩm, hành vi thông báo sử dụng hoặc không thông báo, dấu hiệu gian lận hoặc thay thế nhiệm vụ học thuật. UEH không sử dụng kết quả của các công cụ phát hiện nội dụng do AI tạo ra làm căn cứ duy nhất để kết luận vi phạm học thuật. Đánh giá vi phạm sử dụng AI được thực hiện qua trao đổi trực tiếp giữa cá nhân/đơn vị có thẩm quyền và tác giả sử dụng AI. Trường hợp không thể tổ chức trao đổi trực tiếp vì lý do khách quan, đơn vị có thẩm quyền sẽ thực hiện đánh giá qua hình thức thay thế phù hợp.
2. Xử lý vi phạm sử dụng AI trong học thuật.
2.1. Đối với khóa luận, đề án tốt nghiệp, luận văn, luận án
a) Trước khi bảo vệ:
Người học phải chỉnh sửa và khắc phục vi phạm theo yêu cầu của giảng viên hướng dẫn hoặc đơn vị quản lý.
b) Trong quá trình bảo vệ hoặc đánh giá:
Nếu Hội đồng đánh giá đề án tốt nghiệp, luận văn, luận án hoặc giảng viên phụ trách phát hiện vi phạm sử dụng AI trong học thuật, chủ tịch hội đồng/giảng viên phụ trách quyết định khóa luận, đề án tốt nghiệp, luận văn, luận án không đạt, người học phải chỉnh sửa lại sản phẩm và khắc phục vi phạm.
c) Sau khi đã bảo vệ:
Nếu phát hiện vi phạm sử dụng AI, tác giả chịu trách nhiệm theo các quy định của UEH và pháp luật hiện hành.
2.2. Đối với các bài kiểm tra, bài tập, tiểu luận, đồ án, dự án và các bài khác thuộc học phần
a) Khi bị phát hiện vi phạm lần đầu, người học phải chỉnh sửa và nộp lại bài theo yêu cầu của giảng viên;
b) Nếu vẫn vi phạm sau khi đã chỉnh sửa, giảng viên phụ trách học phần lập biên bản, thông báo chuyển cho đơn vị quản lý để xử lý tùy theo mức độ vi phạm.
2.3. Đối với viên chức, người lao động, giảng viên thỉnh giảng của UEH:
a) Trước khi nghiệm thu, công bố, phát hành: tác giả chỉnh sửa và khắc phục vi phạm;
b) Sau khi chỉnh sửa nhưng vẫn vi phạm: sản phẩm không được nghiệm thu, không được công nhận, không được sử dụng cho bất kỳ hoạt động chuyên môn nào.
c) Sau khi sản phẩm đã được nghiệm thu/công bố/phát hành: nếu phát hiện vi phạm, tác giả chịu trách nhiệm theo các quy định của UEH và pháp luật hiện hành, đồng thời thực hiện các nghĩa vụ liên quan (rút bài, chỉnh sửa, cải chính, thu hồi hoặc báo cáo cơ quan phát hành theo yêu cầu).
Điều 6. Tổ chức thực hiện
Trách nhiệm của tác giả sản phẩm học thuật và người học tại UEH:
a) Thực hiện nghiêm túc các quy định về đạo văn và sử dụng AI trong học thuật.
b) Khuyến khích toàn thể người học, viên chức, người lao động của UEH thông báo và cung cấp những bằng chứng về những trường hợp nghi ngờ có hành vi đạo văn hoặc vi phạm sử dụng AI trong học thuật.
Trách nhiệm của giảng viên:
a) Hướng dẫn người học thực hiện quy định về liêm chính học thuật và sử dụng AI.
b) Sử dụng phần mềm Turnitin để kiểm tra các sản phẩm học thuật theo quy định:
– Kiểm tra ngẫu nhiên hoặc theo yêu cầu đối với bài tập, tiểu luận, đồ án, dự án, bài kiểm tra;
– Kiểm tra bắt buộc đối với báo cáo nghiên cứu khoa học, khóa luận tốt nghiệp, đề án tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ và các sản phẩm học thuật quan trọng khác trước khi gửi đến các đơn vị quản lý.
c) Tự kiểm tra các sản phẩm học thuật của mình trước khi nộp; bắt buộc kiểm tra đối với các sản phẩm gửi xuất bản, nghiệm thu, báo cáo đề tài nghiên cứu, bài đăng tạp chí, hoặc các sản phẩm sử dụng cho hoạt động chuyên môn theo quy định của UEH.
d) Trách nhiệm giải trình: Trong trường hợp có khiếu nại liên quan đến kết luận vi phạm đạo văn hoặc sử dụng AI, giảng viên có trách nhiệm cung cấp đầy đủ căn cứ chuyên môn, kết quả kiểm tra, trao đổi đã thực hiện và các minh chứng liên quan để phục vụ việc xem xét, giải quyết khiếu nại theo quy trình nội bộ của UEH.
Trách nhiệm của đơn vị đào tạo, người hướng dẫn khoa học:
a) Đơn vị đào tạo tiếp nhận, phân loại và phối hợp xử lý các vi phạm trong phạm vi các học phần của giảng viên trực thuộc.
b) Người hướng dẫn khoa học kiểm tra, đánh giá và xác nhận tình trạng đạo văn hoặc vi phạm sử dụng AI đối với khóa luận tốt nghiệp, đề án tốt nghiệp, luận văn, chuyên đề tiến sĩ, luận án trước khi chuyển đến Ban Đào tạo hoặc đơn vị có thẩm quyền.
Trách nhiệm của các đơn vị quản lý hoạt động đào tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học.
a) Ban hành, phổ biến và hướng dẫn người học, viên chức, người lao động của UEH liên quan biết và thực hiện quy định. Tiến hành kiểm tra ngẫu nhiên hoặc kiểm tra khi có nghi ngờ vi phạm.
b) Ban Đào tạo căn cứ kết quả kiểm tra của người hướng dẫn khoa học để tổ chức đánh giá, công nhận kết quả khóa luận tốt nghiệp, đề án tốt nghiệp, luận văn, luận án, đề tài nghiên cứu khoa học của người học.
c) Ban Nghiên cứu – Phát triển và Gắn kết toàn cầu, Văn phòng Trường thành viên/phân hiệu căn cứ kết quả tự kiểm tra của viên chức, người lao động UEH để tổ chức đánh giá, công nhận kết quả đề tài/báo cáo khoa học.
d) Đơn vị tổ chức hội thảo, tọa đàm, hội nghị căn cứ kết quả kiểm tra hoặc tự kiểm tra của viên chức, người lao động UEH để chọn bài đăng kỷ yếu hội thảo.
e) Tạp chí JABES kiểm tra tỷ lệ tương đồng theo quy định trước khi gửi phản biện và trước khi xuất bản.
Trách nhiệm của Ban Quản trị hạ tầng.
a) Quản lý phần mềm Turnitin, đảm bảo hoạt động liên tục, ổn định.
b) Cung cấp tài khoản, hỗ trợ kỹ thuật cho các đơn vị liên quan, viên chức, người lao động, người học tại UEH có nhu cầu.
c) Tổ chức đào tạo, hướng dẫn sử dụng phần mềm Turnitin.
Trách nhiệm của Ban Bảo đảm chất lượng và Kiểm soát nội bộ.
Phối hợp với các đơn vị liên quan trong việc xem xét, xác minh và xử lý các khiếu nại, tố cáo, phản ánh về hành vi đạo văn, vi phạm sử dụng AI trong học thuật; báo cáo, tham mưu lãnh đạo UEH hướng xử lý trong trường hợp phát hiện vi phạm sau khi đã cấp văn bằng, nghiệm thu, công bố hoặc phát hành sản phẩm học thuật; tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh theo quy trình nội bộ của UEH; giám sát việc thực hiện quy định và đề xuất cải tiến định kỳ; bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tuân thủ pháp luật.
Điều 7. Điều khoản thi hành
1. Quy định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành và thay thế quy định trong Quyết định số 4621/QĐ-ĐHKT-VSĐH ngày 15/12/2016. Các đơn vị, tổ chức và cá nhân có liên quan tại UEH có trách nhiệm phổ biến và thực hiện nghiêm túc các nội dung của Quy định này.
2. Trong quá trình triển khai, nếu có vấn đề phát sinh, Ban Nghiên cứu – Phát triển và Gắn kết toàn cầu có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo và trình Ban Giám đốc Đại học UEH xem xét, quyết định việc điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với tình hình thực tế.
3. Trường hợp phát hiện vi phạm sau khi đã cấp văn bằng, nghiệm thu hoặc công bố, việc xử lý được thực hiện theo quy định của UEH và quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các quy định pháp luật có liên quan.